Design Top

Ruszyła Typoteka – Indeks polskich krojów pisma

Typoteka
W poprzednią niedzielę w Warszawie swoją premierę miała Typoteka – indeks krojów pisma stworzonych przez twórców związanych z Polską. Dziś postaram się krótko przedstawić Ci ten projekt.

Zawsze mocno kibicuję tego typu inicjatywom, więc i dla Typoteki nie mogło zabraknąć miejsca w Design Alley. Jeżeli jeszcze nie miałeś okazji, to zapraszam do zapoznania się bliżej z tą inicjatywą.

Typoteka – o projekcie

Typoteka to indeks krojów pisma stworzonych przez twórców związanych z Polską. Skupia się ona na krojach stworzonych na potrzeby typografii – prezentuje pisma drukarskie i typograficzne, które reprodukowane są na nośnikach: czcionkach, matrycach, nośnikach transferycznych, czy w postaci fontów cyfrowych. Określenie “twórcy związani z Polską” otwiera twórcom furtkę do umieszczenia tu nie tylko ludzi urodzonych w Polsce, ale też tych, którzy w pewnym momencie przybyli na tereny Polski – dzisiejszej lub ówczesnej. Są wśród nich Polacy, Niemcy, Żydzi, Holendrzy, Ukraińcy, Czesi. Typoteka mieści w sobie pisma stworzone dla różnych alfabetów, dla różnych użytkowników. Chociaż większość krojów prezentowanych w Typotece ma znaki alfabetu łacińskiego, w tym często – choć nie zawsze – polskie znaki diakrytyczne, jednak znalazło się tu miejsce także dla fontów ze znakami cyrylicy, greki, pisma hebrajskiego czy arabskiego, stworzonych przez polskich cyfrowych literników, często we współpracy z autorami z innych krajów. Typoteka pokazuje kroje zarówno wdrożone do produkcji w postaci czcionek, matryc, fontów i innych nośników, jak też pisma zaprojektowane, które nie weszły do użycia.

Typoteka – kto za tym stoi?

Zespół Typoteki składa się z dwóch pomysłodawców i koordynatorów, redaktora historycznego i trzech osób wspierających projekt merytorycznie. Wszyscy są zawodowo związani z projektowaniem krojów, więc o kwestie merytoryczne powinniśmy być spokojni.

Mateusz Machalski – pomysłodawca i koordynator

Ur. 1989; studia na Wydziale Grafiki ASP w Warszawie (2009–2014) ukończone z wyróżnieniem Rektorskim. Pracuje na Wydziale Grafiki w Pracowni Multimedialnej Kreacji Artystycznej. Wybrany jako Projektant Roku 2019 w Polish Graphic Awards. Laureat stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców. Pięciokrotny Stypendysta Ministra Kultury. Laureat stypendium “Młoda Polska” Narodowego Centrum Kultury. Członek zarządu Stowarzyszenia Twórców Grafiki Użytkowej. Członek rady programowej Międzynarodowego Biennale Plakatu. Członek ATypI (Association Typographique Internationale). Laureat nagrody The best of Design 2018 – Klubu Twórców Reklamy. Wyróżniony jako “Ascender 2018” przez Type Directors Club New York. Dyrektor artystyczny magazynu „newonce.paper” i „Warsawholic”. Autor ponad 30 rodzin pism pisma, licznych krojów korporacyjnych, multiskryptowych i ponad 100 identyfikacji wizualnych firm, instytucji oraz wydarzeń. Kierownik zespołu przy digitalizacji “BRYGADY 1918” której premiera odbyła się w Pałacu Prezydenckim z udziałem Prezydenta. Autor międzypokoleniowego projektu Bona Nova realizowanego wspólnie z Andrzejem Heidrichem – twórcą polskich banknotów. Współzałożyciel grupy produkcyjno-kreatywnej BORUTTA, fundacji RESPECT WWA. Autor licznych tekstów i artykułów dotyczących projektowania graficznego, kultury wizualnej oraz typografii. Współautor polskiego indeksu typografii oraz licznych wystaw i wydarzeń kulturalnych. Równolegle do pracy projektowej zajmuje się prowadzeniem projektów badawczych, warsztatów oraz wykładów w Polsce i za granicą.

Michał Jarociński – pomysłodawca i koordynator

Absolwent Wydziału Grafiki warszawskiej ASP. Projektant krojów pisma, jeden z nielicznych zawodowych literników w Polsce. Od 2007 roku działa pod szyldem Dada Studio, gdzie tworzy i sprzedaje fonty. Michał jest pomysłodawcą projektu Capitalics Warsaw Type Foundry. Sprawuje pieczę nad całością i dba o wysoki poziom wystawianych do sprzedaży krojów.

Andrzej Tomaszewski – redaktor historyczny

Typograf i poligraf. Autor kilku książek, m.in. Leksykonu pism drukarskich (1996) i Architektury książki (2011, 2018) oraz blisko trzystu artykułów o typografii, estetyce druku i historii drukarstwa w prasie zawodowej i wydawnictwach bibliologicznych. Współautor Angielsko-polskiego leksykonu terminów poligraficznych (2013). Redaktor naukowego czasopisma „Acta Poligraphica”. Projektant książek i czasopism. Od 2015 roku komisarz konkursów PTWK „Najpiękniejsze Książki Roku”. W latach 1991–2000 autor polonizacji ponad 900 fontów postscriptowych Type 1 dla komputerów Macintosh oraz fontów z niestandardowymi znakami dla szczególnych przedsięwzięć wydawniczych. Pracował dla warszawskich firm SAD Apple Computer IMC Poland oraz Publishing Institute, głównie nad krojami pism z kolekcji Adobe oraz Linotype Library.

Adam Twardoch – wsparcie merytoryczne

Dyrektor produktów w firmie FontLab tworzącej cyfrowe narzędzia liternicze. Konsultant m. in. Google, Adobe, Monotype, Corel, Underware, współtwórca serwisu internetowego MyFonts. Zajmuje się typografią wielojęzyczną i technologią fontów. Współautor krojów pism Lato (projektu Łukasza Dziedzica) i Milka (projektu Botio Nikoltcheva). Redaktor książek o typografii wydawnictwa d2d.pl, współautor specyfikacji OpenType i CSS, wykładowca m. in. Jagiellońskiego Kursu Typografii. Działacz typograficzny, wieloletni członek zarządów Polskiej Grupy Użytkowników Systemu TeX (GUST) i międzynarodowej organizacji typograficznej ATypI. Mieszka i pracuje w Warszawie i Berlinie.

Ania Wieluńska – wsparcie merytoryczne

Projektantka graficzna, typografka, projektantka krojów pisma. Absolwentka Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Obecnie doktorantka oraz prowadząca pracownię projektowania krojów pisma na macierzystym wydziale. Wielokrotna stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia. Laureatka stypendium im. Beatrice Warde, ufundowanego przez firmę Monotype oraz Type Directors Club w Nowym Jorku. Autorka projektu „Lazarus” oraz współautorka takich projektów jak „Bona Nova” i „Brygada”.

Borys Kosmynka – wsparcie merytoryczne

Projektant krojów pisma i konsultant typograficzny. Specjalizuje się w projektowaniu typografii na potrzeby identyfikacji wizualnej. Ukończył dyplom magisterski na University of Reading (Master of Arts in Typeface Design 2019) oraz w Akademii Sztuk Pięknych im. W. Strzemińskiego w Łodzi (Magister Sztuk Pięknych, Projektowanie Graficzne 2014). Oprócz komercyjnej działalności projektowej zajmuje się prowadzeniem badań historycznych w obszarze projektowania krojów i organizowaniem wydarzeń związanych z projektowaniem graficznym za pośrednictwem organizacji ATypI i STGU.

Typoteka – strona i jej funkcje

Typoteka podzielona została na 11 okresów historycznych, począwszy od okresu inkunabułów (1474–1500) aż po czasy współczesne, rozpoczynające się w 2006 roku, nazwane czasami fontów zmiennych i typografii ekranowej. Każdy z okresów posiada krótki rys historyczny i listę krojów. Wszystkie opisy zebrano także na osobnej stronie, w formie krótkiej historii typografii, zarówno na świecie, jak i na ziemiach polskich. Każdy z prezentowanych fontów, poza grafikami prezentującymi go, posiada krótki opis, autora, link do wydawcy bądź sklepu i powiązane kroje. Typoteka posiada wygodną wyszukiwarkę i możliwość filtrowania krojów po latach powstania, kategorii czy tagach. Jak przystało na projekt wspierany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Typoteka posiada również angielską wersję językową.

Typoteka to bardzo ciekawy projekt, który nie tylko przybliża historię typografii na ziemiach polskich, ale też pozwala wyszukać kroje do Twojego kolejnego projektu. Typografia w Polsce po kilkudziesięciu latach literniczego bezruchu wraca do łask, więc moim zdaniem warto wspierać lokalnych twórców. Z całego serca polecam Ci sprawdzenie Typoteki, a autorom gratuluję świetnego projektu!